Σάββατο, 24 Μαΐου 2014

Η μεγάλη ερυθρά κηλίδα του Δία συρρικνώνεται

Η «μεγάλη ερυθρά κηλίδα», το πιο χαρακτηριστικό γνώρισμα του μεγαλύτερου πλανήτη του ηλιακού μας συστήματος, του αέριου γίγαντα Δία, είναι πλέον μικρότερη από κάθε άλλη φορά, αλλά και πιο στρογγυλή αντί για οβάλ, όπως δείχνουν οι τελευταίες μετρήσεις Αμερικανών και Ευρωπαίων επιστημόνων. Η κηλίδα είναι μεγαλύτερη από την ίδια τη Γη και προκαλείται από μία συνεχιζόμενη θύελλα τεραστίων διαστάσεων.

Η πάνω (δεξιά) φωτογραφία λήφθηκε από το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble το 1995 όταν η κηλίδα είχε διάμετρο περίπου 21.000 χιλιόμετρα, η πιο ενδιάμεση φωτογραφία δείχνει την κηλίδα το 2009 όταν η διάμετρός της ήταν 18.000 χιλιόμετρα και η κάτω (όπως και η μεγάλη φωτο αριστερά) δείχνει την ερυθρά κηλίδα το 2014, με διάμετρο μόλις 16.000 χιλιόμετρα.

Οι αστρονόμοι, με επικεφαλής την Έιμι Σάιμον του Κέντρου Διαστημικών Πτήσεων Γκόνταρντ της NASA, σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερς και το Space.com, υπολόγισαν -με βάση εικόνες που πήρε το διαστημικό τηλεσκόπιο «Χαμπλ»- ότι η κηλίδα έχει πλέον διάμετρο σχεδόν 16.500 χιλιομέτρων, έναντι περίπου 12.700 χιλιομέτρων της διαμέτρου της Γης.Στο τέλος του 19ου αιώνα, η κηλίδα εκτιμάτο ότι είχε διάμετρο σχεδόν 41.000 χιλιομέτρων (αρκετά μεγάλη για να χωρέσει τρεις πλανήτες σαν τη Γη), ενώ το 1979-80 – όταν οι διαστημοσυσκευές «Βόγιατζερ» 1 και 2 πέρασαν κοντά από τον Δία- η διάμετρός της είχε μειωθεί στα 23.300 χιλιόμετρα. Οι επιστήμονες δεν είναι σίγουροι γιατί η κηλίδα συρρικνώνεται κατά περίπου 1.000 χιλιόμετρα κάθε χρόνο.



Η στροβιλιζόμενη θύελλα -ένας αντικυκλώνας υψηλών πιέσεων στο νότιο ημισφαίριο του πλανήτη- που προκαλεί την ερυθρόχρωμη κηλίδα με τις αποχρώσεις κίτρινου, πορτοκαλί και άσπρου, είναι η μεγαλύτερη στο ηλιακό μας σύστημα. Οι άνεμοι στο εσωτερικό της ξεπερνούν τις αρκετές εκατοντάδες χιλιόμετρα την ώρα – πολύ πιο δυνατοί από οποιονδήποτε άνεμο στον πλανήτη μας.
Κανένας επιστήμονας δεν ξέρει γιατί η κηλίδα συρρικνώνεται. Οι ερευνητές σχεδιάζουν νέες μετρήσεις για να διαπιστώσουν τι συμβαίνει στην ταραχώδη ατμόσφαιρα του Δία και πιθανώς απορροφά την ενέργεια της κηλίδας, με συνέπεια αυτή να μικραίνει συνεχώς.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου